1947

rok 1947 / MCMXLVII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1945 « 1946 « 1947 » 1948 » 1949

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia
- Świętochłowice otrzymały prawa miejskie.
- Szopienice wraz z leżącymi w jego granicach osiedlami, Dąbrówką Małą, Janowem i Giszowcem, uzyskały prawa miejskie.
4 stycznia – w Warszawie rozpoczął się proces dowódców WiN, w tym Franciszeka Niepokólczyckiego.
8 stycznia – w warszawskim kinie Palladium odbyła się premiera filmu Leonarda Buczkowskiego pt. Zakazane piosenki.
11 stycznia – do Polski przybyli małżonkowie Irène Joliot-Curie i Frederic Joliot-Curie.
19 stycznia – odbyły się sfałszowane przez ówczesne władze wybory do Sejmu Ustawodawczego.
1 lutego – utworzono Politechnikę Szczecińską.
3 lutego – zapadł wyrok w procesie 10 przywódców I Zarządu Głównego WiN, na liście skazanych znaleźli się m.in.: Marian Gołębiewski – kara śmierci, Jan Rzepecki, Antoni Sanojec i Emilia Malessa (8 z 10 oskarżonych było odznaczonych Virtuti Militari).
4 lutego – rozpoczęła się pierwsza sesja obrad Sejmu Ustawodawczego (1947-1952). Marszałkiem Sejmu został Władysław Kowalski, a prezydentem Bolesław Bierut.
5 lutego
- Sejm wybrał na prezydenta RP Bolesława Bieruta.
- zakończył działalność Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.
15 lutego – ppłk Stanisław Kasznica, ostatni dowódca Narodowych Sił Zbrojnych, został aresztowany przez UB.
19 lutego – Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
22 lutego – ogłoszono amnestię na mocy której zwolniono ponad 26 tys. więźniów, ujawniło się wówczas ok. 30 tys. żołnierzy podziemia (którzy wkrótce ponownie trafili do więzień).
26 lutego – stanowisko dowódcy Marynarki Wojennej objął kontradm. Włodzimierz Steyer.
28 marca – w zasadzce oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii pod Baligrodem zginął wiceminister obrony narodowej, gen. Karol Świerczewski. Śmierć generała była jedną z przyczyn rozpoczęcia akcji „Wisła”, wymierzonej przeciwko ludności i partyzantom ukraińskim.
13 kwietnia – Polska Partia Robotnicza rozpoczęła akcję nazywaną "bitwą o handel". Zakładała ona silny rozwój handlu państwowego, reorganizację spółdzielczości, znaczne ograniczenie handlu prywatnego oraz kontrolę cen. Doprowadziło to do znacznych trudności w zaopatrzeniu ludności w towary.
27 kwietnia – w Poznaniu rozpoczęły się pierwsze powojenne targi międzynarodowe.
28 kwietnia – na polecenie komunistycznych władz Wojsko Polskie wspierane przez MO, ORMO, UB, KBW i WOP rozpoczęły przymusowe przesiedlenie ludności ukraińskiej z ziem południowo-wschodniej Polski na "Ziemie Odzyskane" (Akcja "Wisła").
30 kwietnia – wyprodukowano pierwszy po II wojnie światowej polski traktor typu Ursus.
2 lipca – Sejm podjął uchwałę, na mocy której tereny obozów: Auschwitz-Birkenau, Majdanek, Stutthof i Łambinowice zostały uznane za pomniki męczeństwa narodu polskiego i innych narodów.
3 lipca
- Sejm przyjął ustawę o odbudowie Warszawy.
- przybyły potajemnie z emigracji działacz narodowy Adam Doboszyński został aresztowany, torturowany, skazany na śmierć i stracony (29 lipca 1947).
9 lipca – Polska pod naciskiem Związku Radzieckiego odrzuciła zaproszenie na konferencję w sprawie planu Marshalla. Rząd polski wystosował do rządów Wielkiej Brytanii i Francji notę protestacyjną przeciwko uprzywilejowaniu Niemiec w tym planie.
27 lipca – Wincenty Pstrowski ogłosił list otwarty do górników, w którym wzywał do "współzawodnictwa pracy i przekraczania norm".
10 września – Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie wydał wyrok ws. przywódców: PSL (Stanisław Mierzwa, Karol Buczek) i WiN (ppłk Franciszek Niepokólczycki). Sądzono 17 osób, zapadło 8 wyroków śmierci, ostatecznie zamordowano 3 byłych legionistów (byli to: Alojzy Kaczmarczyk, Józef Ostafin i Walerian Tumanowicz - wszyscy byli kawalerami Virtuti Militari.
22 września – w Szklarskiej Porębie rozpoczęła się konferencja 9 partii komunistycznych. Utworzono Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform).
26 września – znacjonalizowano hotel Bristol.
20 października
- polska reprezentacja piłki nożnej poniosła klęskę 1:7 w wyjazdowym spotkaniu z Jugosławią.
- do stolicy sprawdzono 28 francuskich autobusów marki "Chausson".
21 października – przywódca PSL, Stanisław Mikołajczyk, unikając aresztowania przedostał się do Europy Zachodniej (wywieziony w kryjówce na skrzyni samochodu ciężarowego Ambasady Brytyjskiej z Warszawy do Gdyni).
15 listopada – mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora, działający na Lubelszczyźnie, aresztowany i zamordowany na mocy wyroku sądowego.
30 grudnia – w Łodzi powstało Studio Małych Form Filmowych „Semafor”.
Powstał klub piłkarski Wisła Płock.
Powstał klub piłkarski Chemik Kędzierzyn-Koźle.
Powstał klub piłkarski Śląsk Wrocław.
Powstał klub piłkarski Górnik Polkowice.
Powstał klub sportowy Stilon Gorzów Wielkopolski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – połączenie brytyjskiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech w jeden obszar gospodarczy - Bizonię.
10 stycznia – ONZ przejął kontrolę nad wolnym miastem Triest.
11 stycznia – generał Grigorij Kulik został aresztowany w ZSRR.
16 stycznia – Vincent Auriol prezydentem Francji.
3 lutego – w Snag (Yukon, Kanada) zanotowano -63 °C, jest to najniższa temperatura w Ameryce Północnej.
8 lutego – w Berlinie spłonęło ponad 100 uczestników balu maskowego.
10 lutego – w Paryżu podpisano traktaty pokojowe z sojusznikami III Rzeszy. Utworzono Wolne Terytorium Triestu.
25 lutego
- uchwałą Alianckiej Rady Kontroli ogłoszono likwidację państwa pruskiego.
- najbardziej tragiczna katastrofa w historii kolei japońskich, śmierć 184 pasażerów.
28 lutego – tzw. incydent 28 lutego. W Tajpej wojsko otwiera ogień do demonstrantów domagających się demokratyzacji życia publicznego.
6 marca – zwodowano ciężki krążownik USS Newport News, pierwszy okręt wojenny wyposażony w urządzenia klimatyzacyjne (stocznia Newport News).
25 marca – eksplozja w kopalni węgla w amerykańskim miasteczku Centralia (Illinois), śmierć poniosło 111 górników.
28 kwietnia
- w Nowym Jorku odbyło się pierwsze nadzwyczajne posiedzenie ONZ.
- Thor Heyerdahl wyruszył na tratwie Kon-Tiki w rejs przez Pacyfik.
1 maja – w Portella della Ginestra na włoskiej wyspie Sycylia Ochotnicza Armia Niepodległej Sycylii (EVIS) dokonała masakry, zginęło 11 osób, a 56 zostało rannych.
22 maja – zimna wojna: prezydent USA Harry Truman podpisał ustawę wprowadzającą doktrynę Trumana i przyznającą 400 milionów dolarów pomocy militarnej i ekonomicznej Turcji i Grecji.
5 czerwca – ogłoszenie Planu Marshalla.
10 czerwca – Saab wyprodukował pierwszy samochód.
17 czerwca – prezydent USA, Harry Truman, przedstawił w przemówieniu w Princeton zasady doktryny powstrzymywania (doktryna Trumana).
3 lipca – Incydent w Roswell.
4 lipca – generał Kazimierz Tumidajski (ps. "Marcin"), komendant Okręgu Lubelskiego Armii Krajowej, został zamordowany podczas przymusowego dokarmiania w obozie internowanych w Diagiliewie, Riazanska Oblast, ZSRR.
13 lipca – w Uściu nad Łabą dochodzi do największej w historii Czech katastrofy tramwajowej – ginie 30 osób a 76 zostaje rannych.
18 lipca – król Wielkiej Brytanii Jerzy VI podpisał ustawę o niepodległości Indii.
26 lipca – decyzją prezydenta Harry'ego Trumana utworzone zostały Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA) oraz Rada Bezpieczeństwa Narodowego (NCS).
7 sierpnia – zakończyła się wyprawa Thora Heyerdahla na tratwie Kon-Tiki.
8 sierpnia – przyjęto flagę Pakistanu.
14 sierpnia – Indyjski Kongres Narodowy wyraził zgodę na podział Indii i utworzenie odrębnego państwa islamskiego, które nazwano Pakistanem.
15 sierpnia – Indie uzyskały niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
20 sierpnia – zakończył się proces norymberski lekarzy oskarżonych o ludobójstwo.
30 września – Jemen oraz Pakistan zostały członkami ONZ.
1 października – apel prezydenta Trumana, aby Amerykanie zrezygnowali z jedzenia mięsa przez kilka dni w tygodniu, aby zaoszczędzone w ten sposób środki przekazać głodującym mieszkańcom Europy.
14 października
- Chuck Yeager w samolocie Bell X-1 przekroczył barierę dźwięku.
- strajk komunikacji miejskiej w Paryżu. Jednocześnie w innych rejonach Francji wybuchły strajki przeciwko drożyźnie i redukcji przydziałów żywności.
22 października – początek indyjsko-pakistańskiej wojny o Kaszmir.
26 października – maharadża Hari Singh podpisał akt wstąpienia Kaszmiru do Indii.
30 października – Genewa: podpisano Układ w Sprawie Taryf Celnych i Handlu GATT.
20 listopada – księżniczka Elżbieta, następczyni tronu Zjednoczonego Królestwa, poślubiła greckiego księcia Filipa.
25 listopada – Nowa Zelandia ratyfikowała Statut Westminsterski.
29 listopada – na wniosek ONZ Palestyna została podzielona na część żydowską i arabską, które przekształciły się następnie w Izrael i arabską Palestynę.
3 grudnia – na Broadwayu odbyła się premiera sztuki Tramwaj zwany pożądaniem autorstwa. Tennessee Williamsa.
16 grudnia – skonstruowano pierwszy tranzystor.
23 grudnia – laboratorium Bell Labs zaprezentowało pierwszy tranzystor.
25 grudnia – zaczęła obowiązywać nowa konstytucja w Chinach.
27 grudnia – Włochy uchwaliły konstytucję republikańską.
30 grudnia – abdykował król Rumunii Michał I.
Opona bezdętkowa została zaprezentowana przez amerykańską firmę Goodrich Corporation.