1 kwietnia

1 kwietnia jest 91. (w latach przestępnych 92.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 274 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Celzjusz, Chionia, Florentyn, Grażyna, Hugo, Hugon, Irena, Jakubina, Katarzyna, Makary, Miłość, Tomasz, Tomisław, Wenancjusz, Wenanty i Zbigniew.
• Prima aprilis
• Cypr – Dzień EOKA
• Iran – Święto Republiki Islamskiej
• San Marino – Inwestytura nowego Regenta
• Międzynarodowy Dzień Ptaków
• Polska – Tydzień Czystości Wód (od 1. do 7 kwietnia)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1656 – Król Jan II Kazimierz złożył we lwowskiej katedrze śluby, obierając Matkę Bożą za patronkę i Królową Polski i zapowiedział walkę z najazdem szwedzkim aż do zwycięstwa.
• 1683 – Cesarz Leopold I zawarł z Janem III Sobieskim przymierze skierowane przeciwko Turcji.
• 1848 – Komitet Narodowy Polski zniósł część obowiązków chłopskich wobec dworów.
• 1900 – Podpoznańskie miejscowości: Łazarz, Wilda i Jeżyce zostały przyłączone do Poznania.
• 1919 – Powołano Główny Urząd Miar.
• 1919 – W poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.
• 1919 – założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
• 1930 – PLL LOT uruchomił pierwsze połączenie międzynarodowe.
• 1935 – Powstała Mała Orkiestra Polskiego Radia.
• 1945 – II wojna światowa: wojska radzieckie wkroczyły do Głogowa.
• 1945 – Stalowa Wola uzyskała prawa miejskie.
• 1947 – Pochowany został gen. Karol Świerczewski
• 1956 – Ukazał się pierwszy numer Gazety Częstochowskiej.
• 1962 – Oficjalnie rozpoczęto nadawanie sygnału przez Program III Polskiego Radia.
• 1981 – Wprowadzono reglamentację mięsa i jego przetworów.
• 1996 – Pojawił się pierwszy numer czasopisma dla graczy CD-Action.
• 2008 – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę o ratyfikacji Traktatu lizbońskiego.
• 2009 – Reprezentacja Polski – pokonując San Marino 10:0 – odniosła najwyższe zwycięstwo w historii polskiej piłki nożnej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Amerykanie wysadzają desant na Okinawie – 1945

•   286 – Cesarz Dioklecjan uznał swego towarzysza broni Maksymiana augustem i dał mu władzę nad zachodnią częścią cesarstwa rzymskiego.
• 1605 – Leon XI został wybrany papieżem.
• 1814 – W Fontainebleau doszło do abdykacji cesarza Napoleona I i jego pożegnania z wojskiem.
• 1878 – Została rozwiązana unia realna prowincji Prusy. Nastąpił podział prowincji na Prusy Zachodnie ze stolicą w Gdańsku i Prusy Wschodnie ze stolicą w Królewcu. Powrócono do sytuacji sprzed 1824 roku.
• 1899 – na ulice Ołomuńca wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne
• 1901 – na ulice Morawskiej Ostrawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne
• 1916 – W Bułgarii został wprowadzony kalendarz gregoriański.
• 1918 – W Wielkiej Brytanii utworzono Royal Air Force (Królewskie Siły Powietrzne).
• 1924 – Adolf Hitler został skazany na 5 lat więzienia za próbę zamachu stanu.
• 1934 – Kanonizowano Jana Bosko.
• 1941 – ZSRR i Jugosławia zawarły pakt o przyjaźni.
• 1945 – II wojna światowa: rozpoczęła się inwazja wojsk amerykańskich na wyspę Okinawę.
• 1948 – Dania przyznała szeroką autonomię Wyspom Owczym.
• 1951 – Utworzono Mossad, izraelską organizację wywiadowczą.
• 1955 – Cypryjska organizacja EOKA dokonała zamachu bombowego na budynki brytyjskiej administracji na Cyprze.
• 1957 – po pięciu latach budowy w Moście i Litvínovie otwarto pierwszą normalnotorową linię tramwajową; tramwaje normalnotorowe w ciągu czterech lat zastąpiły wąskotorowe;
• 1960 – Wystrzelono pierwszego w historii satelitę meteorologicznego, TIROS 1.
• 1977 – W Hiszpanii rozwiązano Ruch Narodowy Falanga.
• 1979 – Proklamowano Islamską Republikę Iranu.
• 2001 – W Holandii zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci.
• 2002 – W Holandii zalegalizowano eutanazję.
• 2009 – Albania i Chorwacja przystąpiły do NATO.

[edytuj] Urodzili się

• 1220 – Go-Saga, cesarz Japonii (zm. 1272)
• 1578 – William Harvey, angielski anatom, fizjolog (zm. 1657)
• 1594 – Tomasz Zamoyski, kanclerz wielki koronny, wojewoda kijowski, wojewoda podolski (zm. 1638)
• 1621 – Guru Tegh Bahadur, dziewiąty sikhijski Guru
• 1624 – Maria Miłosławska, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (zm. 1669)
• 1647 – John Wilmot, angielski poeta, przyjaciel Karola II (zm. 1680)
• 1697 – Abbé Prévost, francuski pisarz (zm. 1763)
• 1730 – Salomon Gessner, szwajcarski poeta (zm. 1788)
• 1732 – (lub 31 marca) Joseph Haydn, austriacki kompozytor (zm. 1809)
• 1750 – Hugo Kołłątaj, polski publicysta polityczny (zm. 1812)
• 1753 – Joseph de Maistre, francuski filozof (zm. 1821)
• 1755 – Anthelme Brillat-Savarin, francuski pisarz (zm. 1826)
• 1776 – Sophie Germain, francuska matematyk (zm. 1831)
• 1809 – Nikołaj Gogol, rosyjski pisarz (zm. 1852)
• 1815 – Otto von Bismarck, niemiecki polityk (zm. 1898)
• 1837 – Jorge Isaacs, kolumbijski pisarz (zm. 1895)
• 1854 – Teodor Dunin, polski lekarz, internista, badacz naukowy, działacz społeczny (zm. 1909)
• 1858 – Gaetano Mosca, włoski prawnik, socjolog, politolog, historyk (zm. 1941)
• 1865 – Richard Adolf Zsigmondy, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1929)
• 1866 – Ferruccio Busoni, włoski pianista, kompozytor (zm. 1924)
• 1868 – Edmond Rostand, francuski dramatopisarz (zm. 1918)
• 1872 – Tadeusz Joteyko, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1932)
• 1872 – Władysław Kotwicz, polski orientalista, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1944)
• 1873 – Siergiej Rachmaninow, rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1943)
• 1875 – Edgar Wallace, angielski pisarz (zm. 1932)
• 1878 – Henryk Gąsiorowski, polski fotografik i krajoznawca (zm. 1947)
• 1878 – Carl Sternheim, niemiecki pisarz (zm. 1942)
• 1880 – Józef Wolczyński, polski działacz spółdzielczy, działacz samorządowy, minister (zm. 1954)
• 1883 – Aleksander Aleksandrow, rosyjski kompozytor (zm. 1946)
• 1887 – Leonard Bloomfield, amerykański językoznawca, germanista, badacz języków Indian (zm. 1949)
• 1890 – Iwo Gall, polski reżyser teatralny, scenograf, pedagog (zm. 1959)
• 1896 – Pola Gojawiczyńska, polska pisarka (zm. 1963)
• 1899 – Ruben Simonow, rosyjski aktor (zm. 1968)
• 1900 – Wincenty Granat, polski duchowny katolicki, teolog, filozof (zm. 1979)
• 1902 – Józef Mackiewicz, polski pisarz, publicysta (zm. 1985)
• 1905 – Gaston Eyskens, belgijski ekonomista, polityk, premier Belgii (zm. 1988)
• 1906 – Aleksander Jakowlew, rosyjski konstruktor lotniczy (zm. 1989)
• 1906 – Władysław Okiński, socjolog (zm. 1944)
• 1908 – Abraham Maslow, amerykański psycholog (zm. 1970)
• 1909 – Janusz Teodor Dybowski, polski pisarz (zm. 1977)
• 1910 – Siergiej Anochin, radziecki lotnik, szybownik (zm. 1986)
• 1910 – Antoni Kuligowski, polski polityk, minister rolnictwa (zm. 1992)
• 1911 – Adam Kozłowiecki, polski duchowny katolicki, kardynał, misjonarz, arcybiskup Lusaki (zm. 2007)
• 1912 – Józef Bińczak, polski pisarz
• 1915 – Otto Wilhelm Fischer, austriacki aktor (zm. 2004)
• 1917 – Melville Shavelson, amerykański reżyser filmowy (zm. 2007)
• 1918 – Ján Kadár, czeski reżyser filmowy pochodzenia węgierskiego (zm. 1979)
• 1919 – Joseph Murray, amerykański chirurg, laureat Nagrody Nobla
• 1920 – Toshirō Mifune, japoński aktor (zm. 1997)
• 1923 – Bohdan Czeszko, polski pisarz, scenarzysta (zm. 1988)
• 1923 – Livio Maitan, włoski polityk, trockista (zm. 2004)
• 1924 – Tadeusz Sumiński, polski fotografik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2009)
• 1925 – Wojciech Jerzy Has, polski reżyser filmowy (zm. 2000)
• 1925 – Józefa Hennelowa, polska dziennikarka, publicystka, polityk
• 1926 – Manuel Caballero, hiszpański artysta plastyk (zm. 2002)
• 1926 – Anne McCaffrey, amerykańska pisarka fantastyki naukowej
• 1927 – Jacques Mayol, francuski nurek, wielokrotny rekordzista świata we freedivingu (zm. 2001)
• 1927 – Ferenc Puskás, węgierski piłkarz, reprezentant Węgier (zm. 2006)
• 1928 – Jerzy Korzonek, polski polityk, minister
• 1929 – Milan Kundera, czeski pisarz
• 1931 – Helena Pilejczyk, polska łyżwiarka szybka, medalistka olimpijska
• 1933 – Claude Cohen-Tannoudji, francuski fizyk
• 1935 – Josef Topol, czeski pisarz
• 1935 – Liam Whelan, irlandzki piłkarz, reprezentant Irlandii, ofiara katastrofy lotniczej w Monachium (zm. 1958)
• 1936 – Peter Collinson, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1980)
• 1936 – Kôji Wakamatsu, japoński reżyser filmowy
• 1938 – Ali MacGraw, amerykańska aktorka
• 1939 – Józef Grudzień, polski bokser, mistrz olimpijski
• 1940 – Wangari Maathai, kenijska działaczka ekologiczna, laureatka Nagrody Nobla
• 1947 – Norm Van Lier, amerykański koszykarz, zawodnik ligi NBA (zm. 2009)
• 1948 – Jimmy Cliff, jamajski muzyk
• 1948 – Paweł Graczow, rosyjski dowódca wojskowy, generał. polityk, minister obrony Rosji
• 1948 – Wojciech Jasiński, polski polityk, minister skarbu państwa
• 1948 – Catherine Millet, francuska pisarka, krytyk sztuki
• 1950 – Samuel Alito, amerykański prawnik
• 1950 – Lothar Binding, niemiecki polityk
• 1950 – Ryszard Brylski, polski reżyser filmowy
• 1951 – Krystyna Broda, polska polityk, samorządowiec, wicewojewoda tarnowski (zm. 2008)
• 1953 – Jerzy Różycki, polski wokalista i gitarzysta zespołu Gang Marcela
• 1955 – Ryszard Kniat, polski muzyk zespołu Klincz
• 1955 – Wojciech Pęgiel, polski polityk (zm. 2005)
• 1958 – Toni Innauer, austriacki skoczek narciarski, mistrz olimpijski
• 1960 – Fatmir Xhindi, albański polityk (zm. 2009)
• 1961 – Paweł Królikowski, polski aktor, realizator telewizyjny
• 1966 – Craig Kelly, amerykański snowboardzista
• 1966 – Konrad T. Lewandowski, polski pisarz fantastyki naukowej i fantasy, dziennikarz, publicysta
• 1969 – Krzysztof Gawronkiewicz, polski grafik, malarz, twórca komiksów
• 1970 – Valérie Zenatti, izraelska pisarka
• 1974 – Paolo Bettini, włoski kolarz
• 1976 – Rafal Kuptel, polski piłkarz ręczny, reprezentant Polski, wicemistrz świata
• 1976 – Clarence Seedorf, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
• 1978 – Antonio de Nigris, meksykański piłkarz, reprezentant Meksyku (zm. 2009)
• 1980 – Randall Keith Orton, amerykański werstler
• 1981 – Bjørn Einar Romøren, norweski skoczek narciarski
• 1982 – Andreas Thorkildsen, norweski lekkoatleta, oszczepnik, mistrz olimpijski
• 1983 – Ewa Lewandowska, polska wokalistka
• 1987 – Ding Junhui, chiński snookerzysta

[edytuj] Zmarli

• 1204 – Eleonora Akwitańska, księżna Akwitanii, królowa Francji i Anglii (ur. ok. 1122)
• 1205 – Amalryk II de Lusignan, król Cypru i Jerozolimy (ur. 1145)
• 1455 – Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1389)
• 1548 – Zygmunt I Stary, wielki książę litewski, król Polski (ur. 1467)
• 1621 – Cristofano Allori, włoski malarz (ur. 1577)
• 1650 – Zofia Czeska, polska zakonnica, założycielka Prezentek (ur. 1584)
• 1666 – Wacław Leszczyński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1605)
• 1715 – Ondraszek, morawski zbójnik (ur. 1680)
• 1872 – Hugo von Mohl, niemiecki botanik (ur. 1805)
• 1899 – Leonard Marconi, polski rzeźbiarz, architekt (ur. 1835)
• 1901 – François-Marie Raoult, francuski chemik, fizyk (ur. 1830)
• 1904 – Otto von Böhtlingk, niemiecki indianista (ur. 1815)
• 1917 – Scott Joplin, amerykański kompozytor, pianista (ur. 1868)
• 1922 – Karol I Habsburg, cesarz Austrii (ur. 1887)
• 1939 – Anton Makarenko, radziecki pedagog, pisarz (ur. 1888)
• 1946 – Noah Beery, amerykański aktor (ur. 1882)
• 1947 – Jerzy II Glücksburg, król Grecji (ur. 1890)
• 1947 – Franz Seldte, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister pracy III Rzeszy (ur. 29.06.1882)
• 1952 – Ferenc Molnár, węgierski pisarz, dziennikarz (ur. 1878)
• 1956 – Jan Olechowski, polski poeta, dziennikarz, komentator polityczny Radia Wolna Europa (ur. 1917)
• 1965 – Helena Rubinstein, amerykańska kosmetyczka pochodzenia polskiego, założycielka firmy kosmetycznej (ur. 1870)
• 1966 – Flann O'Brien, irlandzki pisarz (ur. 1911)
• 1968 – Lew Landau, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1908)
• 1976 – Max Ernst, niemiecki rzeźbiarz, malarz (ur. 1891)
• 1976 – Werner Karl Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
• 1978 – Gabriel Karski, polski poeta, tłumacz (ur. 1895)
• 1984 – Marvin Gaye, amerykański piosenkarz (ur. 1939)
• 1986 – Erik Bruhn, duński tancerz, choreograf (ur. 1928)
• 1987 – Henri Cochet, francuski tenisista (ur. 1901)
• 1991 – Martha Graham, amerykańska tancerka, choreograf (ur. 1894)
• 1993 – Alan Kulwicki, amerykański kierowca wyścigowy NASCAR pochodzenia polskiego (ur. 1954)
• 1994 – Robert Doisneau, francuski fotoreporter (ur. 1912)
• 1998 – Janusz Nasfeter, polski reżyser filmowy (ur. 1920)
• 1999 – Wacław Biliński, polski pisarz (ur. 1921)
• 2002 – Simo Häyhä, fiński najlepszy strzelec wyborowy (ur. 1905)
• 2002 – Tonino Cervi, włoski reżyser filmowy (ur. 1929)
• 2004 – Paul Atkinson, brytyjski gitarzysta zespołu The Zombies (ur. 1946)
• 2004 – Enrique Grau, kolumbijski malarz i rzeźbiarz (ur. 1920)
• 2004 – Carrie Snodgress, amerykańska aktorka (ur. 1946)
• 2005 – Robert Coldwell Wood, amerykański działacz państwowy (ur. 1923)
• 2007 – Driss Chraїbi, marokański pisarz (ur. 1926)
• 2007 – Hannah Nydahl, duńska buddystka, nauczycielka buddyzmu tybetańskiego w Europie (ur. 1946)
• 2007 – George Sewell, brytyjski aktor (ur. 1924)
• 2008 – Péter Baczakó, węgierski sztangista (ur. 1951)
• 2008 – Waleria Fuksa, polska działaczka kulturalna (ur. 1914)
• 2009 – Umberto Betti, włoski duchowny katolicki, franciszkanin, kardynał (ur. 1922)