21 stycznia

21 stycznia jest 21. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 344 (w latach przestępnych 345) dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Agnieszka, Awit, Awita, Długomił, Epifani, Epifaniusz, Eulogia, Eulogiusz, Inez, Jan Chrzciciel, Jarosław, Jarosława, Jerosława, Józef, Józefa, Krystiana, Meinrad, Patrokles, Publiusz i Sobiesława.
• Bułgaria, Polska – Dzień Babci
• Barbados – Dzień Errola Barrowa
• Dominikana – Święto Matki Boskiej z Altagracia
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[1],^[2]
  • św. Agnieszka – dziewica i męczennica.

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1919 – Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego.
• 1922 – powstało Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego.
• 1937 – premiera filmu Pani minister tańczy.
• 1940 – wybuchło powstanie w Czortkowie, skierowane przeciwko sowieckim wojskom okupacyjnym.
• 1953 – w Krakowie przed Wojskowym Sądem Rejonowym rozpoczął się proces księży kurii krakowskiej, oskarżonych o szpiegostwo.
• 1954 – Kombinat Metalurgiczny w Nowej Hucie otrzymał imię Włodzimierza Lenina.
• 1959 – domniemana katastrofa UFO w Gdyni.
• 1975 – premiera filmu Bilans kwartalny.
• 1985 – premiera filmu Ręce do góry.
• 1991 – został ustanowiony Ordynariat Polowy Wojska Polskiego. Biskupem polowym został ks. Sławoj Leszek Głódź.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Ścięcie Ludwika XVI – rycina z 1793

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
21 stycznia

•     41 – Klaudiusz został wybrany cesarzem rzymskim.
•     62 – Neron ożenił się z Poppeą Sabiną.
• 1276 – Innocenty V został papieżem.
• 1643 – Abel Tasman odkrył największą wyspę archipelagu Tonga – Tongatapu.
• 1793 – rewolucja francuska: za zdradę stanu zgilotynowano króla Ludwika XVI.
• 1833 – w Paryżu został utworzony Związek Jedności Narodowej z księciem Adamem Jerzym Czartoryskim na czele.
• 1863 – powstała firma Opel.
• 1911 – rozpoczął się pierwszy Rajd Monte Carlo.
• 1919 – parlament w Dublinie przyjął nową konstytucję i ogłosił niepodległość Irlandii.
• 1920 – zakończyła się paryska konferencja pokojowa, podczas której podpisano traktat wersalski.
• 1921 – premiera filmu Brzdąc.
• 1921 – została założona Włoska Partia Komunistyczna.
• 1941 – w Rumunii Żelazna Gwardia dokonała nieudanego zamachu stanu.
• 1949 – Czang Kaj-szek zrezygnował z funkcji prezydenta Chin.
• 1954 – został zwodowany USS Nautilus, pierwszy podwodny okręt o napędzie atomowym.
• 1960 – 437 górników zginęło w katastrofie w kopalni Coalbrook w RPA.
• 1964 – NASA wystrzeliła satelitę telekomunikacyjnego Relay 2.
• 1968 – 31 północnokoreańskich komandosów zaatakowało pałac prezydencki w Seulu; 30 z nich zginęło, jeden został ujęty.
• 1968 – amerykański bombowiec typu B-52, z czterema bombami wodorowymi na pokładzie, rozbił się w pobliżu Grenlandii.
• 1969 – doszło do wypadku jądrowego w szwajcarskiej podziemnej elektrowni atomowej w Lucens.
• 1972 – zostały utworzone indyjskie stany Manipur i Tripura.
• 1976 – odbyły się dwa pierwsze komercyjne rejsy samolotów Concorde; z Londynu do Bahrajnu i z Paryża do Rio de Janeiro.
• 1977 – nowy prezydent Jimmy Carter ogłosił amnestię dla osób uchylających się od służby wojskowej w trakcie wojny wietnamskiej.
• 1980 – w katastrofie Boeinga 727 pod Teheranem zginęło 120 osób.
• 1981 – Irlandia Północna: DeLorean Motor Company rozpoczęła produkcję samochodu sportowego DeLorean DMC-12, znanego z serii filmów Powrót do przyszłości.
• 1985 – Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Dhaulagiri.
• 1996 – w katastrofie indonezyjskiego promu Gurita u wybrzeży Sumatry zginęło 340 osób.
• 1997 – w Pradze została podpisana czesko-niemiecka deklaracja o wzajemnych stosunkach i ich przyszłym rozwoju.
• 1998 – papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską na Kubę.
• 2001 – Niemka Jutta Kleinschmidt jako pierwsza kobieta wygrała Rajd Dakar w kategorii samochodów.
• 2005 – siły bezpieczeństwa zdławiły tygodniowe zamieszki w Belize, wywołane podniesieniem podatków.
• 2008 – na Alasce zmarła Marie Smith, ostatnia osoba posługująca się językiem eyak.

[edytuj] Urodzili się

• 1277 – Galeazzo I Visconti, regent Mediolanu (zm. 1328)
• 1338 – Karol V Mądry, król Francji (zm. 1380)
• 1763 – Augustin Robespierre, francuski rewolucjonista (zm. 1794)
• 1808 – Bronisław Ferdynand Trentowski, polski filozof, pedagog, mesjanista (zm. 1869)
• 1829 – Oskar II Bernadotte, król Szwecji i Norwegii (zm. 1907)
• 1832 – Augustyn Szamarzewski, polski ksiądz, wielkopolski działacz społeczny (zm. 1891)
• 1848 – Henri Duparc, francuski kompozytor (zm. 1933)
• 1850 – Józef Ostrowski, polski polityk, członek Rady Regencyjnej (zm. 1923)
• 1860 – Karl Staaff, szwedzki polityk, premier Szwecji (zm. 1915)
• 1867 – Maxime Weygand, francuski generał (zm. 1965)
• 1874 – Wincenty Witos, polski polityk, działacz ruchu ludowego, publicysta, premier Polski (zm. 1945)
• 1882 – Włodzimierz Zagórski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1927)
• 1885 – Umberto Nobile, włoski polarnik, konstruktor sterowców (zm. 1978)
• 1886 – Jerzy Żurawlew, polski pianista, kompozytor, profesor, inicjator Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Chopina (zm. 1980)
• 1889 – Pitirim Sorokin, amerykański socjolog pochodzenia rosyjskiego (zm. 1968)
• 1895 – Roman Piotrowski, polski architekt, polityk, minister budownictwa (zm. 1988)
• 1896 – Artur Anders, niemiecki polityk (zm. 1976)
• 1898 – Rudolph Maté, amerykański operator i reżyser filmowy (zm. 1964)
• 1901 – Janusz Meissner, polski pisarz, pilot RAF (zm. 1978)
• 1901 – Ricardo Zamora, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii (zm. 1978)
• 1905 – Christian Dior, francuski projektant mody (zm. 1957)
• 1905 – Wanda Wasilewska, polska pisarka, działaczka komunistyczna, wiceprzewodnicząca PKWN (zm. 1964)
• 1906 – Igor Moisiejew, rosyjski tancerz i choreograf (zm. 2007)
• 1908 – Otto Lang, amerykański producent filmowy, narciarz, instruktor narciarstwa pochodzenia austriackiego (zm. 2006)
• 1910 – Eugenia Krassowska, polska polityk, członek Rady Państwa PRL (zm. 1986)
• 1912 – Konrad Bloch, amerykański biochemik pochodzenia niemieckiego (zm. 2000)
• 1912 – Alfred Szklarski, polski pisarz (zm. 1992)
• 1916 – Pietro Rava, włoski piłkarz, reprezentant Włoch, mistrz świata (zm. 2006)
• 1919 – Stanisława Fleszarowa-Muskat, polska pisarka (zm. 1989)
• 1921 – Walentin Jeżow, rosyjski scenarzysta filmowy (zm. 2004)
• 1922 – Franciszek Postawka, polski kierowca i pilot rajdowy, mistrz Polski (zm. 1985)
• 1922 – Telly Savalas, amerykański aktor (zm. 1994)
• 1922 – Paul Scofield, angielski aktor (zm. 2008)
• 1923 – Lola Flores, hiszpańska tancerka flamenco, pieśniarka (zm. 1995)
• 1923 – Pahiño, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii
• 1924 – Madhu Dandavate, indyjski polityk (zm. 2005)
• 1924 – Benny Hill, brytyjski aktor, komik (zm. 1992)
• 1926 – Clive Donner, brytyjski reżyser filmowy
• 1926 – Steve Reeves, amerykański aktor, kulturysta (zm. 2000)
• 1926 – Seweryn Tom, polski inżynier, wynalazca
• 1927 – Tadeusz Łepkowski, polski historyk (zm. 1989)
• 1928 – János Kornai, węgierski ekonomista
• 1931 – Borys Archangielski, rosyjski szachista, mistrz międzynarodowy
• 1931 – Lechosław Goździk, polski przywódca strajku na Żeraniu w 1956, samorządowiec (zm. 2008)
• 1933 – Krzysztof Winiewicz, polski operator filmowy (zm. 1986)
• 1936 – Koji Hashimoto, japoński reżyser filmowy (zm. 2005)
• 1936 – Jerzy Vetulani, polski biochemik, neurobiolog, psychofarmakolog, profesor
• 1937 – Zbigniew Bargielski, polski kompozytor
• 1937 – Chodżakuli Narlijew, turkmeński reżyser filmowy
• 1938 – Zygmunt Gadecki, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2000)
• 1939 – Anna Polony, polska aktorka
• 1940 – Patrick Robinson, brytyjski pisarz
• 1941 – Plácido Domingo, hiszpański śpiewak operowy tenor, dyrygent
• 1947 – Marek Głogowski, polski autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz
• 1947 – Bogusław Mec, polski piosenkarz
• 1948 – Franciszek Maśluszczak, polski malarz, grafik, rysownik
• 1950 – Billy Ocean, amerykański piosenkarz
• 1950 – Joseph Tanner, amerykański astronauta
• 1951 – Bogdan Koca, polski aktor
• 1951 – Adam Krzysztofiak, polski skoczek narciarski (zm. 2008)
• 1953 – Paul Allen, amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel Microsoftu
• 1956 – Rob Brill, amerykański perkusista zespołu Berlin
• 1956 – Geena Davis, amerykańska aktorka
• 1959 – Oskar Roehler, niemiecki reżyser filmowy
• 1960 – Jacek Wójcicki, polski aktor, piosenkarz
• 1962 – Isabelle Nanty, francuska aktorka
• 1962 – Marie Trintignant, francuska aktorka (zm. 2003)
• 1963 – Krzysztof Kononowicz, polski kierowca, mechanik, kandydat na prezydenta Białegostoku w wyborach w listopadzie 2006
• 1963 – Hakeem Olajuwon, amerykański koszykarz pochodzenia nigeryjskiego
• 1963 – Mariusz Sabiniewicz, polski aktor (zm. 2007)
• 1968 – Ilia Smirin, izraelski szachista, arcymistrz
• 1971 – Uni Arge, farerski piłkarz, muzyk i dziennikarz
• 1974 – Agnieszka Rylik, polska bokserka, mistrzyni świata
• 1976 – Emma Bunton, angielska wokalistka zespołu Spice Girls
• 1977 – Phil Neville, angielski piłkarz, reprezentant Anglii
• 1978 – Jacob Burns, australijski piłkarz, reprezentant Australii
• 1979 – Melendi, hiszpański piosenkarz
• 1981 – Izabella Miko, polska aktorka
• 1983 – Monique Adamczak, australijska tenisistka
• 1983 – Victor Leandro Bagy, brazylijski piłkarz
• 1987 – Maša Zec Peškirič, słoweńska tenisistka
• 1987 – Sun Shengnan, chińska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   304 lub 305 – Agnieszka, święta, rzymska męczennica (ur. ok. 291)
•   917 – Erchanger, książę Szwabii (ur. 880)
• 1059 – Michał I Cerulariusz, bizantyjski duchowny prawosławny, patriarcha Konstantynopola (ur. ok. 1000)
• 1118 – Paschalis II, papież (ur. 1050)
• 1498 – Uriel Górka, polski duchowny katolicki, biskup poznański, kanclerz koronny (ur. ok. 1435)
• 1600 – Jerzy Radziwiłł, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup wileński i krakowski (ur. 1556)
• 1774 – Mustafa III, sułtan Turcji (ur. 1717)
• 1793 – Ludwik XVI Burbon, król Francji (ur. 1754)
• 1831 – Ludwig Achim von Arnim, niemiecki pisarz (ur. 1781)
• 1841 – Thomas Holdup Stevens, amerykański kapitan marynarki wojennej
• 1851 – Albert Lortzing, niemiecki kompozytor (ur. 1801)
• 1870 – Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel (ur. 1812)
• 1871 – Józef Hauke-Bosak, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1834)
• 1884 – Auguste Franchomme, francuski kompozytor (ur. 1808)
• 1891 – Calixa Lavallée, kanadyjski kompozytor (ur. 1842)
• 1919 – Gojong, cesarz Korei (ur. 1852)
• 1924 – Włodzimierz Lenin, rosyjski polityk, działacz komunistyczny, przywódca rewolucji październikowej (ur. 1870)
• 1926 – Camillo Golgi, włoski fizjolog, cytolog (ur. 1844)
• 1938 – Georges Mélies, francuski karykaturzysta, iluzjonista (ur. 1861)
• 1944 – Władysław Okiński, socjolog (ur. 1906)
• 1948 – Ermanno Wolf-Ferrar, włoski kompozytor (ur. 1876)
• 1950 – George Orwell, brytyjski pisarz (ur. 1903)
• 1959 – Cecil B. DeMille, amerykański reżyser filmowy (ur. 1881)
• 1959 – Stanisław Młodożeniec, polski poeta, współtwórca futuryzmu (ur. 1895)
• 1959 – Carl Switzer, amerykański aktor (ur. 1927)
• 1961 – Blaise Cendrars, francuski pisarz (ur. 1887)
• 1963 – Stanisław Grzesiuk, polski pisarz (ur. 1918)
• 1967 – Ann Sheridan, amerykańska aktorka (ur. 1915)
• 1967 – Mieczysław Smolarski, polski pisarz, historyk sztuki (ur. 1888)
• 1972 – Stanisław Łapot, polski polityk, wicepremier (ur. 1914)
• 1983 – Dana Medřická, czeska aktorka (ur. 1920)
• 1989 – Billy Tipton, amerykański pianista i saksofonista jazzowy (zm. 1914)
• 1991 – Mieczysław Gracz, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1919)
• 1991 – Witold Kałuski, polski aktor (ur. 1922)
• 1998 – Jack Lord, amerykański aktor (ur. 1920)
• 1999 – Susan Strasberg, amerykańska aktorka (ur. 1938)
• 2002 – Peggy Lee, amerykańska piosenkarka (ur. 1920)
• 2004 – Jordan Radiczkow, bułgarski pisarz (ur. 1929)
• 2004 – Witold Trzeciakowski, polski ekonomista, polityk, minister (ur. 1926)
• 2005 – Henry Källgren, szwedzki piłkarz, reprezentant Szwecji (ur. 1931)
• 2005 – Steve Susskind, amerykański aktor (ur. 1942)
• 2006 – Karlheinz Liefers, niemiecki aktor, reżyser filmowy (ur. 1941)
• 2006 – Ibrahim Rugova, albański polityk, przywódca Albańczyków w Kosowie, prezydent Kosowa (ur.1944)
• 2007 – Maria Cioncan, rumuńska lekkoatletka (ur. 1977)
• 2007 – Peer Raben, niemiecki producent filmowy, aktor (ur. 1940)
• 2007 – Zdzisław Rurarz, polski dyplomata (ur. 1931)
• 2008 – Wesley Ngetich, kenijski maratończyk (ur. 1977)
• 2009 – Jean Jadot, belgijski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej (ur. 1909)
• 2009 – Charles Schneer, amerykański producent filmowy, pionier w stosowaniu efektów specjalnych (ur. 1920)

Przypisy