8 marca

Ten artykuł dotyczy dnia w roku kalendarzowym. Zobacz też: "Ósmy marca" - płyta zespołu Verba.

8 marca jest 67. (w latach przestępnych 68.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 298 dni.

[edytuj] Święta

Międzynarodowy Dzień Kobiet

• imieniny obchodzą: Antoni, Apoloniusz, Arian, Beata, Feliks, Filemon, Filemona, Franciszek, Herenia, Jan, Julian, Miłogost, Poncjusz, Stefan, Szymon, Teotyk i Wincenty
• Albania, Bośnia i Hercegowina, Serbia, Czarnogóra, Słowenia, Macedonia, Bułgaria, Rumunia – Dzień Matki
• Narody Zjednoczone – Międzynarodowy Dzień Praw Kobiet i Pokoju na Świecie
• międzynarodowe – Dzień Kobiet
• Syria – Święto Rewolucji
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego obchodzą^[1],^[2]:
  • Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie
  • św. Jan Boży (założyciel zakonu bonifratrów)
  • św. Stefan z Obazine (opat)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1297 – Drawsko Pomorskie otrzymało prawa miejskie.
• 1440 – w katedrze wawelskiej delegacja stanów węgierskich ofiarowała Władysławowi III koronę Węgier.
• 1769 – konfederacja barska: Rosjanie zdobyli twierdzę Okopy Świętej Trójcy.
• 1934 – zakończono polsko-niemiecką wojnę celną.
• 1945 – wojska radzieckie zdobyły Słupsk.
• 1946 – wydano dekret, na mocy którego na własność państwa polskiego przeszły wszelkie majątki Rzeszy Niemieckiej i Wolnego Miasta Gdańska oraz ich obywateli.
• 1948 – w Łodzi założono Wyższą Szkołę Filmową – "Filmówkę".
• 1953 – władze zawiesiły wydawanie Tygodnika Powszechnego.
• 1959 – uruchomiono linię tramwajową w Częstochowie.
• 1968 – wiec studencki na Uniwersytecie Warszawskim zapoczątkował tzw. wydarzenia marcowe.
• 1975 – w Katowicach rozpoczęły się VI Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce.
• 1981 – powstało Zjednoczenie Patriotyczne Grunwald, skrajne ugrupowanie popierające władze. Przewodniczącym został reżyser Bohdan Poręba.
• 1984 – założono Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie.
• 1990 – odrodzenie samorządu terytorialnego; Sejm uchwalił znoszącą rady narodowe zmianę Konstytucji, ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ordynację wyborczą do rad gmin.
• 1991 – wszedł do służby okręt transportowo-minowy ORP Poznań.
• 2006 – rozpoczęło działalność radio internetowe Open.fm (dawniej Gadu Radio).
• 2008 – powstało Narodowe Archiwum Cyfrowe.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Port lotniczy im. Charles'a de Gaulle'a na zdjęciu satelitarnym

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
8 marca

• 1126 – Alfons VII został królem Leónu i Kastylii.
• 1618 – Johannes Kepler sformułował trzecie prawo Keplera.
• 1702 – Anna Stuart została królową Anglii i Szkocji.
• 1706 – powstał Wiener Stadtbank.
• 1782 – wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: 94 Indian zostało zamordowanych przez amerykańską milicję, na terenie misji braci czeskich, w pobliżu miejscowości Gnadenhutten (Ohio).
• 1801 – wojny napoleońskie: rozpoczęła się francusko-angielska bitwa pod Kanopą w Egipcie.
• 1817 – założono Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (NYSE).
• 1844 – Oskar I został królem Szwecji i Norwegii.
• 1862 – wojna secesyjna:
  • rozpoczęła się bitwa w zatoce Hampton Roads, gdzie pierwszy raz w historii doszło do starcia okrętów pancernych.
  • zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Pea Ridge.
• 1910 – w Kopenhadze, podczas II Międzynarodowego Zjazdu Kobiet Socjalistek, ogłoszono dzień 8 marca Międzynarodowym Dniem Kobiet.
• 1935 – w Tokio zdechł pies o imieniu Hachikō, który przez 10 lat po śmierci właściciela, czekał popołudniami na stacji metra, na jego powrót z pracy.
• 1936 – hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa pod Guadalajarą.
• 1942 – wojna na Pacyfiku: Holendrzy na Jawie poddali się wojskom japońskim.
• 1950 – ZSRR ogłosił, że dysponuje bombą atomową.
• 1954 – dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca wielozadaniowego Sikorsky H-34 Choctaw.
• 1957 – Ghana została członkiem ONZ.
• 1958 – Jemen Północny przystąpił do konfederacji Zjednoczonych Państw Arabskich.
• 1963 – partia Baas przejęła władzę w Syrii.
• 1974:
  • grupa Queen wydała album Queen II.
  • otwarto port lotniczy im. Charles'a de Gaulle'a w Paryżu.
• 1979 – firma Philips zaprezentowała płytę kompaktową.
• 1983:
  • w przemówieniu do Narodowego Stowarzyszenia Ewangelików Ronald Reagan nazwał ZSRR "imperium zła".
  • wszedł do handlu komputer osobisty IBM PC/XT.
• 1996 – premiera filmu Fargo.
• 2001:
  • na pokładzie wahadłowca Discovery przybyła na Międzynarodową Stację Kosmiczną druga stała załoga.
  • talibowie zniszczyli posągi Buddy w Bamian w Afganistanie.
• 2003 – 54 % głosujących w referendum obywateli Malty opowiedziało się za przystąpieniem kraju do Unii Europejskiej.

[edytuj] Urodzili się

• 1495 – Jan Boży, święty, portugalski zakonnik, założyciel bonifratrów, patron szpitali, chorych, pielęgniarek, strażaków i księgarzy (zm. 1550)
• 1617 – Tytus Burattini, włoski fizyk, architekt, geograf, egiptolog, mincerz, twórca miary powszechnej (zm. 1682)
• 1714 – Carl Philipp Emanuel Bach, niemiecki kompozytor, pianista, syn Jana Sebastiana Bacha (zm. 1788)
• 1748 – Wilhelm V Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1806)
• 1761 – Jan Potocki, polski pisarz, podróżnik, polityk, historyk (zm. 1815)
• 1791 – Kazimierz Brodziński, polski poeta, krytyk literacki (zm. 1835)
• 1822 – Ignacy Łukasiewicz, polski aptekarz, wynalazca lampy naftowej, pionier przemysłu naftowego (zm. 1882)
• 1839 – James Mason Crafts, amerykański chemik (zm. 1906)
• 1855.
  • Hans Friedrich Gadow, niemiecki ornitolog, zoolog (zm. 1928)
  • Karl von Goebel, niemiecki botanik (zm. 1932)
• 1857 – Ruggiero Leoncavallo, włoski kompozytor (zm. 1919)
• 1859 – Kenneth Grahame, angielski pisarz (zm. 1932)
• 1865 – Leo Belmont, polski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1941)
• 1866 – Piotr Lebiediew, rosyjski fizyk (zm. 1912)
• 1872 – Anna Held, amerykańska aktorka, piosenkarka pochodzenia polskiego (zm. 1918)
• 1876 – Franco Alfano, włoski kompozytor (zm. 1954)
• 1878 – Jan Szczepkowski, polski rzeźbiarz (zm. 1964)
• 1879 – Otto Hahn, niemiecki fizykochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1968)
• 1886 – Edward Calvin Kendall, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1972)
• 1890:
  • Eugeniusz Baziak, polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski (zm. 1962)
  • Peter Cashin, kanadyjski polityk (zm. 1977)
• 1891 – Witold Budryk, polski górnik, doktor nauk technicznych, profesor i rektor AGH (zm. 1958)
• 1892 – Mississippi John Hurt, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1966)
• 1894 – Wäinö Aaltonen, fiński rzeźbiarz (zm. 1966)
• 1895 – Juana de Ibarbourou, urugwajska poetka (zm. 1979)
• 1899 – Jan Ciecierski, polski aktor (zm. 1987)
• 1906 – Fritz Victor Hasselblad, szwedzki fotograf, szef koncernu Hasselblad (zm. 1978)
• 1907:
  • Konstandinos Karamanlis, grecki prawnik, polityk, premier i prezydent Grecji (zm. 1998)
  • Janina Skirlińska, polska gimnastyczka (zm. 1993)
• 1909 – László Rajk, węgierski działacz komunistyczny (zm. 1949)
• 1910 – Claire Trevor, amerykańska aktorka (zm. 2000)
• 1914 – Jacob Bakema, holenderski architekt (zm. 1981)
• 1915 – Antonina Barczewska, polska aktorka i reżyser (zm. 1986)
• 1917 – Hanna Skarżanka, polska aktorka (zm. 1992)
• 1919 – Józef Ozga-Michalski, polski pisarz, działacz polityczny, wicemarszałek Sejmu, wiceprzewodniczący Rady Państwa PRL (zm. 2002)
• 1920 – Eva Dahlbeck, szwedzka aktorka (zm. 2008)
• 1921:
  • Cyd Charisse, amerykańska aktorka (zm. 2008)
  • Alan Hale Jr., amerykański aktor (zm. 1990)
  • Luigi Sposito, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2004)
• 1924 – Anthony Caro, brytyjski rzeźbiarz
• 1926 – Francisco Rabal, hiszpański aktor (zm. 2001)
• 1927 – Stanisław Kania, polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PZPR
• 1930:
  • Francesco Cuccarese, włoski duchowny katolicki, biskup
  • Fausto Gardini, włoski tenisista (zm. 2008)
  • Zbigniew Grabowski, polski polityk, minister
• 1932 – Rodolfo Quezada Toruño, gwatemalski duchowny katolicki, arcybiskup miasta Gwatemala, kardynał
• 1935 – Antoni Jozafat Nowak, polski franciszkanin, profesor KUL
• 1936:
  • Józef Duriasz, polski aktor
  • Gábor Szabó, węgierski gitarzysta jazzowy (zm. 1982)
  • Janusz Zakrzeński, polski aktor
• 1937 – Juvénal Habyarimana, rwandyjski polityk, prezydent Rwandy (zm. 1994)
• 1940 – Susan Clark, kanadyjska aktorka
• 1941:
  • Krystyna Konarska, polska piosenkarka, aktorka
  • Maciej Łukasiewicz, polski dziennikarz, redaktor naczelny "Rzeczpospolitej" (zm. 2005)
• 1942 – Ignacio Rodriguez-Iturbe, amerykański hydrolog
• 1943:
  • Lynn Redgrave, angielska aktorka
  • Józef Wiaderny, polski polityk, działacz związkowy, przewodniczący OPZZ (zm. 2000)
• 1944:
  • Waldemar Łysiak, polski pisarz, publicysta
  • Pepé Romero, hiszpański gitarzysta klasyczny i flamenco
• 1945 – Micky Dolenz, amerykański muzyk zespołu The Monkees
• 1946 – Randy Meisner, amerykański muzyk zespołu The Eagles
• 1947:
  • Mike Allsup, amerykański muzyk zespołu Three Dog Night
  • Wojciech Bruszewski, polski reżyser, operator filmowy (zm. 2009)
  • Tom Rapp, amerykański wokalista i gitarzysta zespołu Pearls Before Swine
• 1948 – Mel Galley, brytyjski gitarzysta zespołu Whitesnake (zm. 2008)
• 1949 – Teófilo Cubillas, peruwiański piłkarz
• 1953 – Ewa Ziętek, polska aktorka
• 1954 – Cheryl Baker, brytyjska wokalistka zespołu Bucks Fizz
• 1957:
  • Clive Burr, brytyjski perkusista zespołu Iron Maiden
  • Cynthia Rothrock, amerykańska aktorka
• 1958 – Gary Numan, brytyjski wokalista
• 1959:
  • Adam Cebula, polski pisarz fantastyki naukowej (w spółce autorskiej Kareta Wrocławski), publicysta
  • Aidan Quinn, amerykański aktor
• 1960:
  • Jeffrey Eugenides, amerykański pisarz
  • Maciej Kuroń, polski publicysta kulinarny, dziennikarz (zm. 2008)
• 1966 – Bolesław Witczak, polski polityk
• 1967 – Dariusz Maciborek, polski dziennikarz
• 1969 – Agnieszka Ćwik, polska aktorka
• 1976 – Freddie Prinze Jr., amerykański aktor
• 1977:
  • Piotr Borowski, polski aktor
  • Piotr Gruszka, polski siatkarz
  • John de Jong, holenderski piłkarz
  • Wilku, polski raper, członek składów Molesta Ewenement i Hemp Gru
• 1979 – Tom Chaplin, angielski wokalista zespołu Keane
• 1980 – Andrzej Młynarczyk, polski aktor
• 1984 – György Garics, austriacki piłkarz pochodzenia węgierskiego, reprezentant Austrii
• 1985 – Ewa Sonnet, polska modelka, piosenkarka
• 1986 – Krzysztof Nowacki, polski żużlowiec

[edytuj] Zmarli

• 1126 – Urraka, królowa Kastylii (ur. 1082)
• 1144 – Celestyn II, papież (ur. ?)
• 1223 – Wincenty Kadłubek, polski kronikarz, dziejopis (ur. pomiędzy 1150 a 1160)
• 1466 – Francesco I Sforza, książę Mediolanu (ur. 1401)
• 1550 – Jan Boży, święty, portugalski zakonnik, założyciel bonifratrów, patron szpitali, chorych, pielęgniarek, strażaków i księgarzy (ur. 1495)
• 1575 – Jerzy Jazłowiecki, hetman wielki koronny (ur. 1510)
• 1702 – Wilhelm III Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii, Szkocji i Irlandii (ur. 1650)
• 1796 – William Chambers, angielski architekt (ur. 1723)
• 1820 – Jan Klemens Gołaszewski, polski duchowny katolicki, biskup wigierski i augustowski (ur. 1748)
• 1844 – Karol XIV Jan, król Szwecji i Norwegii (ur. 1763)
• 1868 – Jón Thoroddsen, islandzki pisarz (ur. 1818 lub 1819)
• 1869 – Hector Berlioz, francuski kompozytor (ur. 1803)
• 1874 – Millard Fillmore, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1800)
• 1899 – John Ericsson, szwedzki inżynier, wynalazca (ur. 1803)
• 1901 – Aleksander Gierymski, polski malarz (ur. 1850)
• 1917 – Ferdinand von Zeppelin, niemiecki konstruktor, wynalazca sterowca o sztywnej konstrukcji (ur. 1838)
• 1921 – Eduardo Dato Iradier, hiszpański polityk (ur. 1856)
• 1923 – Johannes Diderik van der Waals, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1837)
• 1928 – Piotra Krečeŭski, białoruski polityk, prezydent Rady Białoruskiej Republiki Ludowej (ur. 1879)
• 1930:
  • Ireneusz Wierzejewski, ojciec polskiej ortopedii (ur. 1881)
  • William Taft, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1857)
• 1937 – Albert Verwey, holenderski poeta, krytyk literacki (ur. 1865)
• 1939 – Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, profesor, minister skarbu (ur. 1885)
• 1941 – Paul Hymans, belgijski polityk (ur. 1865)
• 1942 – José Raúl Capablanca, kubański szachista, mistrz świata (ur. 1888)
• 1957 – Othmar Schoeck, szwajcarski kompozytor (ur. 1886)
• 1958 – Irena Solska, polska aktorka (ur. 1877)
• 1961 – Thomas Beecham, angielski dyrygent (ur. 1879)
• 1963 – Abram Deborin, rosyjski filozof, historyk (ur. 1881)
• 1971:
  • Harold Lloyd, amerykański aktor (ur. 1893)
  • Fritz von Opel, niemiecki przedsiębiorca samochodowy (ur. 1899)
• 1972 – Stanisław Warat, amerykański generał (ur. 1911)
• 1973 – Ron Pigpen McKernan, amerykański muzyk zespołu Grateful Dead (ur. 1945)
• 1975 – George Stevens, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1983 – William Walton, brytyjski kompozytor (ur. 1902)
• 1989:
  • Elizawieta Bykowa, radziecka szachistka (ur. 1913)
  • Winfried Freudenberg, ostatnia śmiertelna ofiara Muru Berlińskiego
• 1993 – Billy Eckstine, amerykański wokalista jazzowy (ur. 1914)
• 1998 – Andrzej Brycht, polski pisarz (ur. 1935)
• 1999 – Adolfo Bioy Casares, argentyński pisarz (ur. 1914)
• 2002 – Julian Brzozowski, polski rzeźbiarz, twórca galerii sztuki ludowej (ur. 1925)
• 2003:
  • Adam Faith, brytyjski piosenkarz, aktor (ur. 1940)
  • Stanisław Fołtyn, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1936)
• 2004:
  • Józef Gucwa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1923)
  • Robert Pastorelli, amerykański aktor (ur. 1954)
  • Alfons Lütke Westhues, niemiecki jeździec, mistrz olimpijski (ur. 1930)
• 2005 – Asłan Maschadow, czeczeński polityk, prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii (ur. 1951)
• 2006 – Teresa Ciepły, polska lekkoatletka, medalistka olimpijska, rekordzistka świata (ur. 1937)
• 2007 – Marian Bekajło, polski reżyser, scenarzysta (ur. 1931)
• 2008:
  • Andrzej Grabowski, polski pisarz, dziennikarz, scenarzysta, reżyser (ur. 1970)
  • Tomasz Kucharzewski, polski karateka stylów: Kyokushin i Shidokan, kick-boxer (ur. 1968)
• 2009:
  • Urszula Kaczmarska, polska piosenkarka, członkini ZPiT "Śląsk" (ur. 1936)
  • Hank Locklin, amerykański piosenkarz country, autor tekstów piosenek (ur. 1918)
  • Zbigniew Religa, polski lekarz, kardiochirurg, polityk, minister zdrowia (ur. 1938)
  • Andrzej Samson, polski psycholog, psychoterapeuta (ur. 1947)

Przypisy